สุ จิ ปุ ลิ อยากเป็นนักปราชญ์ต้องมี “หัวใจ”

ยิ่งผมอ่านหนังสือเกี่ยวกับการพัฒนาตนเอง เกี่ยวกับความสำเร็จมากเท่าไร ผมยิ่งรู้สึกว่าในแนวทางหลักการต่างๆที่อยู่ในหนังสือ มักจะสอนคล้องกับหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาเสมอๆ ทำให้ผมคิดว่าจริงๆแล้วหลักคำสอนทางพุทธศาสนานี่แหละเป็นแบบแผนในการดำรงชีวิตอย่างถูกต้องและจะช่วยให้เรามีความสุข มีความเจริญก้าวหน้าในชีวิต

สำหรับบทความนี้ผมนึกย้อนกลับไปถึงตอนที่เรียนชั้นประถมศึกษา คุณครูท่านหนึ่งได้สอนให้รู้จักวิธีการที่จะเรียนหนังสือให้ได้ดี ว่ากันง่ายๆคือเรียนเก่ง โดยครูได้สอนให้ใช้   สุ จิ ปุ ลิ

สุ จิ ปุ ลิ หรือ หัวใจนักปราชญ์ เป็นทักษะของนักปราชญ์หรือบัณฑิตพึงมี(ตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา)

ซึ่งเป็นคำย่อของ สุตะ จินตะ ปุจฉา และ ลิขิต โดยมีความหมายดังนี้

สุ ย่อมาจาก สุตะ แปลว่า ฟัง  การฟังเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะฟังมากรู้มากและเข้าใจมาก คนเราส่วนใหญ่มักให้ความสำคัญกับการพูดมากกว่าการฟัง ทั้งที่จริงแล้ว การฟังเป็นทักษะที่เราใช้มากที่สุด

จิ ย่อมาจาก จินตะ แปลว่า คิด  เมื่อฟังแล้ว เข้าใจแล้วก็คิดวิเคราะห์ พิจารณา

ปุ ย่อมาจาก ปุจฉา แปลว่า ถาม  เมื่อฟังแล้วเกิดไม่เข้าใจ ให้ถามในสิ่งที่สงสัย ไม่แน่ใจ รวมถึงถามเพื่อสอบทานความรู้ ว่าสิ่งที่เราเข้าใจนั้น ถูกต้องหรือไม่ การชักถามจะช่วยในการพัฒนากระบวนการคิด

ลิ ย่อมาจาก ลิขิต แปลว่า จด  การจดบันทึกเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยในการจำของเราเอง เหมือนกับคำว่า “จำไม่หมด จดดีกว่าจำ” ไม่ได้หมายความว่าการจำไม่ดีนะครับ แต่ว่าในแต่ละวันเราต้องจดจำอะไรมากมายถ้าไม่จดไว้บ้าง คงมีลืมๆกันไปบ้างละครับ  วันไหนอยากอ่านก็หยิบขึ้นมาก็สามารถเอาที่จดไว้เปิดอ่านได้เลยครับ กันลืม นอกจากนี้การจดยังสามารถถ่ายทอดความคิดที่ทรงพลังออกมาเป็นตัวหนังสือให้ผู้อื่นได้อ่านต่อไปได้

รวมแล้วก็คือ  สุ จิ ปุ ลิ = ฟัง คิด ถาม เขียน

            “ เว้นวิจารณ์ว่างเว้น                   สดับฟัง

            เว้นที่ถามอันยัง                         ไป่รู้

            เว้นเล่าลิขิตสัง                            เกตว่าง เว้นนา

            เว้นดั่งกล่าวว่าผู้                           ปราชญ์ได้ ฤามี

เรื่อง สุ จิ ปุ ลิ ก็เป็นเส้นทางง่ายๆ ในการเริ่มต้นเรียนรู้ เรื่องอะไรก็ตามที่คุณกำลังสนใจ ถึงแม้ในยุคนี้จะเป็นยุคของ Social Network หัวใจนักปราชญ์ก็ยังคงใช้ได้เสมอครับ

สุตะ การฟัง มีแหล่งข้อมูลข่าวสารให้เราเลือกฟังมากมายผ่านทางวิทยุ โทรทัศน์ youtube  แม้แต่หนังสือ ยังมีหนังสือเสียงครับ  ว่าแต่เลือกรับฟังในสิ่งที่เป็นประโยชน์ หรือสร้างความเจริญให้กับชีวิตละกันนะครับ

จินตะ การคิด  เมื่อฟังแล้วก็ขอให้คิดตาม คิดอย่างวิเคราะห์พิจารณา ใช้หลักกาลามสูตร อย่างเพิ่งเชื่อโดยขาดการไตร่ตรองไว้ก่อน โดยเฉพาะยุคที่ข่าวสารไปเร็วเกินกว่าที่คิด  ยังไม่ทันคิดกดแชร์ปุ๊ป ไปปั๊บ ไม่รู้จริงหรือเท็จ หลอกลวง ซึ่งเรามักเห็นข่าวการถูกหลอกให้โอนเงิน ให้เล่นแชร์ หรืออื่นๆอีกมาก ที่เกิดจากการรับข้อมูลและหลงเชื่อแบบง่ายๆ

ปุจฉา การถาม  ในยุคนี้ทุกอย่างหาคำตอบได้ง่าย โดยการถามอาจารย์กู(เกิ้ล) แต่ก็เช่นกันครับก็ต้องเอามาพิจารณาด้วย สำหรับในกรณีที่ไม่มีคำตอบที่กูเกิ้ลก็สามารถถามได้กับชุมนุมต่างๆ ใน internet ที่สนใจในเรื่องเดียวกัน แค่ตั้งกระทู้ หรือเข้าไปถามในกระทู้ต่างๆ เดี๋ยวก็มีคนเข้ามาตอบให้ครับ

ลิขิต การจด  รูปแบบของการจดบันทึกก็เปลี่ยนไป ง่ายขึ้น สะดวกขึ้น  บางคนอาจจะชอบที่จดบันทึกในสมุด ผมเองก็พยายามจดในสมุดครับ แต่บางครั้งกลับมาอ่านตัวหนังสือตัวเองไม่ออก(555) หลายคนก็ใช้ smart phone,  tablet หรือจะบันทึกไว้ใน blog ก็ดีนะครับ เผื่อแชร์คนอื่นด้วย

เห็นมั้ยครับ หัวใจนักปราชญ์ สุ จิ ปุ ลิ ใช้ได้เสมอ  และเหมือนจะสะดวกขึ้นด้วย ดังนั้นคงจะใช้ข้ออ้างต่างๆ เพื่อจะหลีกเลี่ยงไม่พัฒนาตนเอง ไม่ขวนขวายหาความรู้ใหม่ๆ ไม่ได้แล้วนะครับ ยิ่งเราหยุดก็เหมือนเราถอยหลัง เพราะคนอื่นๆแซงไปแล้วนั่นเอง

สุ จิ ปุ ลิ หัวใจนักปราชญ์ ความสำเร็จอยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม

 

 

ที่มา

https://th.wikipedia.org

http://www.sujipuli.com

http://www.ธรรมศึกษา.com

Share this:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *